Αναλυτικό πρόγραμμα του μαθήματος της Ιστορίας της Γ τάξης του Δημοτικού Σχολείου.

loading...

Φόρτωση περιεχομένων ...


Εμφάνιση ολόκληρου του εγγράφου 

Άρθρο 1
1.  
    Καθορίζουμε το αναλυτικό πρόγραμμα του μαθήματος Ιστορίας της Γ τάξης του Δημοτικού Σχολείου ως εξής: Α ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ’ ΤΑΞΗΣ Ι. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ - Η αισθητοποίηση της έννοιας της αλλαγής που συντελείται στο χώρο και το χρόνο είναι απαραίτητη για την ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων. - Έμφαση δίνεται στις ειρηνικές περιόδους και την πολιτιστική δραστηριότητα στην περιγραφή της ζωής, των ασχολιών και των συνηθειών των ανθρώπων σε κάθε ιστορική περίοδο. Η προσέγγιση γίνεται με γνώμονα τον απαλλαγμένο από μισαλλοδοξία πατριωτισμό σε αρμονική σύζευξη με το πνεύμα αλληλοκατανόησης των λαών. Τα βασικά κείμενα συμπληρώνονται με άλλα που σκοπό έχουν την προσέλκυση του ενδιαφέροντος και την καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης. Η αξιοποίηση μιας ποικιλίας διδακτικών μέσων και δραστηριοτήτων είναι αναγκαία για μια πιο αποτελεσματική διδασκαλία της Ιστορίας. ΙΙ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΑ Σκοπός του μαθήματος της Ιστορίας είναι να βοηθήσει τα παιδιά: - Να έρθουν σε πρώτη γνωριμία με τον ιστορικό βίο του ελληνικού έθνους και της ιδιαίτερης πατρίδας τους, να κατανοήσουν την ιστορική συνέχεια και την προσφορά του Έθνους στην εξέλιξη του πολιτισμού, ώστε: Να αναπτύξουν το συναίσθημα της αγάπης προς την Πατρίδα και τα δημοκρατικά ιδεώδη. - Να πάρουν μια γενική εικόνα των πιο σημαντικών γεγονότων από την παγκόσμια ιστορία, εκείνων που συνδέονται με την ελληνική ή διαδραμάτισαν αποφασιστικό ρόλο για τις τύχες του κόσμου. - Να έχουν μια πρώτη εξοικείωση με τον ιστορικό τρόπο σκέψης για την κατανόηση των αιτιωδών σχέσεων που διέπουν τα ιστορικά φαινόμενα. - Να αξιολογούν σωστά και να κατανοούν το παρελθόν μέσα από τις δημιουργικές πράξεις, αλλά και από τα σφάλματα των παλαιοτέρων, ώστε να αναπτύξουν την δυνατότητα τους για συνειδητή και ελεύθερη συμμετοχή στη ζωή του λαού μας και στην ευρύτερη κοινότητα των εθνών. - Να αναπτύξουν εποικοδομητική στάση απέναντι στην ιστορική μάθηση (περιέργεια και ενδιαφέρον, πνεύμα αντικειμενικότητας, επιθυμία και διεύρυνση των ιστορικών τους γνώσεων). Να ασκηθούν στον τρόπο εργασίας και τις τεχνικές που προσιδιάζουν στην ιστορική επιστήμη (συλλογή, ταξινόμηση και έλεγχος ιστορικού υλικού, μελέτη χαρτών και σχεδιαγραμμάτων, διατύπωση και επαλήθευση υποθέσεων, συναγωγή αρχών κ.τ.λ.). ΙΙΙ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ Σκοπός του μαθήματος της Ιστορίας της Γ τάξης είναι να βοηθήσει τα παιδιά να παρακολουθήσουν τα πρώτα βήματα του ανθρώπου στο χώρο και το χρόνο, τα επιτεύγματα του μέσα από δείγματα χαρακτηριστικών πολιτισμών (Κυκλαδικού, Μινωικού, Μυκηναϊκού) και τέλος το ηρωικό ιδεώδες όπως αυτό εκφράστηκε στη Μυθολογία και τα έργα της λογοτεχνίας (Θεογονία, Ιλιάδα, Οδύσσεια και άλλα). ΓΕΝΙΚΕΣΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΕΡΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ επιδιωξεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ Α. 0 ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΡΟΟΔΕΥΕΙ Οι μαθητές: Να γνωρίσουν τον πρωτόγονο άνθρωπο και τις συνθήκες του φυσικού του περιβάλλοντος. Η γη πριν από εκατομμύρια χρόνια. Οι μαθητές: Το φυσικό περιβάλλον, οι αλλαγές που έγιναν και η ζωή του ανθρώπου μέσα σ αυτό. Να κατανοήσουν ότι οι γεωλογικές και κλιματολογικέςσυνθήκες προκάλεσαν σημαντικέςαλλαγές στη ζωή του ανθρώπου. Να εκτιμήσουν το πώςαντέδρασε ο άνθρωποςστις αλλαγέςτου φυσικού περιβάλλοντος. Η γη αλλάζει μορφή . Αλλαγές γίνονται: στην πανίδα και τη χλωρίδα. Οι πάγοι λιώνουν. Να γνωρίσουν ότι η επιφάνεια της γης άλλαξε και αλλάζει μορφή. Να γνωρίσουν αλλαγές που συνέβησαν στη χλωρίδα και την πανίδα. Να γνωρίσουν τις συνέπειες στη ζωή του ανθρώπου από την τήξη των πάγων. Η ανακάλυψη της φωτιάς Η πρώτη μορφή οικογενειακής ζωής. Σχετικοί μύθοι. Να κάνουν συσχετισμό των υλικών συνθηκών της ζωής του ανθρώπου με τις κοινωνικές,πνευματικές και συναισθηματικές. Να συσχετίσουν ορισμένους μύθους με γεγονότατης προϊστορικής περιόδου. Να αποκτήσουν ενεργό ενδιαφέρον για γνωριμίακαι προστασία αρχαιολογικών ευρημάτωνκαι τόπων. 0 άνθρωπος γίνεται τροφοσυλλέκτης . Η ανακάλυψη της φωτιάς. Ο άνθρωπος ανακαλύπτει τη φωτιά. Χρησιμοποιεί τη σπηλιά ως κατοικία. Ο άνθρωπος από τροφοσυλλέκτης γίνεται κυνηγός. Να εκτιμήσουν τη σπουδαιότητα των αρχαιολογικών ευρημάτων για τη γνώση της ζωής του παλαιού ανθρώπου, του φυτικού και ζωικού κόσμου. Να γνωρίσουν ότι ο άνθρωπος στην περίοδο των παγετώνων αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει τη σπηλιά ως κατοικία. Να γνωρίσουν ότι και στην Ελλάδα χρησιμοποιήθηκαν σπήλαια ως κατοικίες, όπου και βρέθηκαν παλαιολοθικά εργαλεία και οστά ανθρώπινων σκελετών. Να γνωρίσουν ότι η ανακάλυψη της φωτιάς έγινε τυχαία, όπως και άλλες ανακαλύψεις. Να γνωρίσουν τις προϋποθέσεις που έπρεπε να πληροί ένας τόπος, για να επιλεγεί ως χώρος μόνιμης εγκατάστασης. Να κατανοήσουν τις προϋποθέσεις που χρειάστηκε να εξασφαλίσει ο άνθρωπος, για να μπορέσει από τροφοσυλλέκτης να γίνει κυνηγός και τις συνέπειες που είχε στη ζωή του η μεταβολή αυτή. Οι αλλαγές στο φυσικό περιβάλλον και η αντίδραση του ανθρώπου σαυτές. Επιλογή τόπων εγκατάστασης, εξημέρωση ζώων και καλλιέργεια γης. Οι πρώτοι οικισμοί. Χαρακτηριστικοί οικισμοί στην Ελλάδα. Εμφάνιση πρώτων επαγγελμάτων . Σχετικοί μύθοι. Να γνωρίσουν πότε, πώς και γιατί ο άνθρωπος από τροφοσυλλέκτης και κυνηγός έγινε παραγωγός, εγκαταστάθηκε μόνιμα σε ορισμένους τόπους, σχημάτισε οικισμούς και ειδικεύτηκε σε κάποια επαγγέλματα. Να γνωρίσουν χαρακτηριστικούς οικισμούς της Ελλάδας σ αυτή την περίοδο, να κατανοήσουν τη σπουδαιότητα της συνεργασίας για τη βελτίωση των συνθηκών της ζωής και να σχηματίσουν μια πρώτη αντίληψη για τα βασικά στοιχεία της κοινωνικής οργάνωσης. Να βγάλουν συμπεράσματα για τις συνθήκες ζωής των ανθρώπων από τα αρχαιολογικά ευρήματα. Να συσχετίσουν την ανάπτυξη της ναυτιλίας και την επέκταση του εμπορίου με την αλληλεξάρτηση και αλληλεπίδραση των ανθρώπων. 0 άνθρωπος καλλιεργεί τη γη . Ο άνθρωπος γίνεται παραγωγός, κτηνοτρόφος, γεωργός. Κοινωνικές συνέπειες της αλλαγής αυτής. 0 άνθρωπος κάνει διάφορα επαγγέλματα. Οι πρώτοι οικισμοί. Επαγγέλματα. Μεταφορικά μέσα. Να εκτιμήσουν το ρόλο που έπαιξε η ανακάλυψη της φωτιάς και η χρησιμοποίηση της σπηλιάς ως κατοικίας στο σχηματισμό της οικογένειας. Να κατανοήσουν τις συνέπειες αυτής της επαναστατικής αλλαγής στη ζωή του ανθρώπου . Να συνδυάσουντα αρχαιολογικάευρήματα με πληροφορίες για τις ασχολίες των ανθρώπων. Να εντοπίσουν στο χάρτη χαρακτηριστικούς οικισμούς της ηπειρωτικής Ελλάδας και της Κύπρου σ αυτήν την περίοδο. Να συσχετίσουν την απουσίαή μηοχυρώσεων στους οικισμούς με την ειρηνική ή μη συμβίωση των ανθρώπων. ΓΕΝΙΚΕΣΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΕΡΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ επιδιωξεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ Η ανακάλυψη των μετάλλων και η χρησιμοποίησή τους για την κατασκευή εργαλείων, όπλων, σκευών,κοσμημάτων. Η εξέλιξη στην Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία . Η διαφορετική εξέλιξη της ζωής στα νησιά του Β. Αιγαίου, τις Κυκλάδες και την ηπειρωτική Ελλάδα. Εξάρτηση του ανθρώπου από τη φύση. Ανιμισμός και πεποιθήσεις Να αισθανθούν συγκίνηση διαπιστώνοντας ότι σε πολλά μέρη της Ελλάδας έχουν βρεθεί νεολιθικοί οικισμοί και να ενδιαφερθούν να γνωρίσουν κάποιον που μπορεί να βρίσκεται κοντά στον τόπο διαμονής τους. Να γνωρίσουν πού και πώς ανακαλύφθηκε και χρησιμοποιήθηκε ο χαλκός και ποιες αλλαγές σημειώθηκαν στη ζωή των ανθρώπων με την ανάπτυξη της μεταλλουργίας. Να διακρίνουν τους παράγοντες που συντέλεσαν στην πρώιμη ανάπτυξη της Αιγύπτου, της Μεσοποταμίας και της γύρω περιοχής και να κατανοήσουν τους λόγους, για τους οποίους η κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική εξέλιξη ήταν διαφορετική από τόπο σε τόπο. Να συσχετίσουν τη γενικότερη εξέλιξη και πρόοδο ενός τόπου με τις συνθήκες ζωής των κατοίκων του Να συγκρίνουν τις συνθήκες ζωής στην Ελλάδα, την Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία σ αυτήν την περίοδο Να κατανοήσουν τη στενήσχέση του ανθρώπου με το φυσικότου περιβάλλον και να αντιληφθούν έτσι την ανιμιστική υπόσταση που έδωσε ο άνθρωπος στη φύση . Να εκτιμήσουν την παρατηρητικότητα, την επινοητικότητα, τη φαντασία και την ικανότητα έκφρασης που παρουσιάζει ο άνθρωπος εκείνης της εποχής. Να δείξουνενδιαφέρον για επίσκεψη σε σπήλαια με προϊστορικά ευρήματα. Ανάπτυξη του εμπορίου και της ναυτιλίας. Σχετικοί μύθοι. Η ζωή των ανθρώπων γίνεται πιο εύκολη . Ανακάλυψη των μετάλλων. Κοινωνικές συνέπειες αυτού του γεγονότος. 0 μύθος του Τάλω. Η ζωή στην Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία. Η ζωή στην Ελλάδα. Η ανάπτυξη του εμπορίου και της ναυτιλίας στην Ελλάδα. Οικισμοί, σχετικοί μύθοι. Άνθρωποι και θεοί. Ο άνθρωπος αναζητεί την αιτία των φυσικών φαινομένων . Ανιμισμός . Μητέρα Γη: η πρώτη θεότητα. Να συνδυάσουντην επέκταση του εμπορίουμε την ανάπτυξη των μεταφορικών μέσων και να εκτιμήσουν το ρόλο της ναυτιλίας στηνεπέκτασηκαι ανάπτυξη του εμπορίου. Να γνωρίσουν ότι ο άνθρωπος τυχαία ανακάλυψε το χαλκό κι έπειτα άλλα μέταλλα, που τα χρησιμοποίησε για να ικανοποιήσει τις ανάγκες του. Να γνωρίσουν το μύθο του χάλκινου γίγαντα Τάλω και να διακρίνουν το συμβολισμό του. ι Να γνωρίσουν ότι προηγήθηκαν στις εξελίξεις η Αίγυπτος, η Μεσοποταμία και η γύρω περιοχή και να συνδυάσουν το γεγονός αυτό με τους όρους του περιβάλλοντος (κλίμα, έδαφος, υπέδαφος, νερό, δυνατότητα μετακινήσεων κτλ.) Να γνωρίσουνότι στανησιά τουΒ. Αιγαίουκαιτις Κυκλάδες αναπτύχθηκαν ιδιαίτερα η ναυτιλία, το εμπόριο και η κατεργασία του χαλκού. Να κατανοήσουνότι τανησιά αυτάχρησίμευσαν σαν γέφυρα για τη μετάδοση των νέων ιδεών στα παράλια του Αιγαίου . Να φανταστούντη ζωήκαιτιςδραστηριότητες των κατοίκων των νησιών αυτών, συνδυάζοντας αρχαιολογικά ευρήματα, τη θέση καιτο είδοςτων οικισμών, πληροφορίες και μύθους. Να γνωρίσουν ότι η ανάπτυξη της μεταλλουργίας και η εξέλιξη τηςζωήςστηνηπειρωτική Ελλάδα,κατά την πρώιμη και μέση εποχή του χαλκού, δεν ακολούθησε τον ίδιο ρυθμό σε σύγκριση με τις χώρες της Ανατολής. Να κατανοήσουν ότι από τη στενή σχέση και εξάρτηση που είχε ο άνθρωπος με το φυσικό περιβάλλον, έφθασε να πιστέψει πως όλα γύρω του είχαν ψυχή (ανιμισμός). Να εκτιμήσουν τις συνέπειες που είχε αυτή η πίστη του ανθρώπου στις σχέσεις του με τη φύση. Να γνωρίσουν ότι ο άνθρωπος λάτρεψε ως πρώτη θεότητα τη γη και της έδωσε τη συμβολική μορφή της γυναίκας μητέρας. Να κατανοήσουν πώς ο άνθρωπος φαντάστηκε κάποιες θεότητες στις οποίες έδωσε διάφορες μορφές. ΓΕΝΙΚΕΣΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΕΡΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ επιδιωξεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ Β. ΜΙΝΩΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Μινωικά ανάκτορα: αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική έκφραση της εποχής και κέντρα διοίκησης και οργάνωσης οικονομικής, κοινωνικής και θρησκευτικής ζωής. Η μινωική θαλασσοκρατορία . Η μινωική γραφή. Η καταστροφή του μινωικού πολιτισμού. Σχετικοί μύθοι. Οι μαθητές: Να επισημάνουν την πρόοδο που σημείωσαν οιάνθρωποι στην Ελλάδα κατάτην εποχήτων μετάλλων σεσχέση μετην προηγούμενη περίοδο. Να γνωρίσουν τα χαρακτηριστικά επιτεύγματα των Μινωιτών στον οικονομικό, κοινωνικό, πολιτικό και πολιτιστικό τομέα. Να εκτιμήσουν τις μεταβολές που σημειώθηκαν στουςδιάφορους τομείς δραστηριότηταςτου ανθρώπου . Τα θαυμαστά ανάκτορα της Κρήτης (Κνωσός). Στοιχεία του μεγέθους, των χώρων, της λειτουργίας, των ανέσεων και της καλλιτεχνικής τους διακόσμησης, θ Μίνωας ως εκπρόσωπος αυτής της εποχής. Οι καταστροφές των ανακτόρων . Η ζωή των Μινωιτών στα ανακτορικά κέντρα και την ύπαιθρο. Συγκεντρωτική οργάνωση και θεοκρατική διοίκηση. Ασχολίες των κατοίκων. Γιορτές και διασκεδάσεις . Η θέση της γυναίκας. Η μινωική θαλασσοκρατορία. Ο πλούτος των Μινωιτών αποτέλεσμα της θαλασσοκρατορίας τους . Μινωικά πλοία. Επέκταση και ανάπτυξη του εμπορίου. Η εξασφάλιση της ειρήνης. Ναυτικές και εμπορικές βάσεις. Κυριαρχία σε άλλους τόπους. Η ανάπτυξη της τέχνης και η θρησκευτική ζωή στη μινωική Κρήτη. Ζωγραφική, κεραμεική, μεταλλοτεχνία κτλ. Χαρακτηριστικά των θεμάτων και της τεχνοτροπίας. Ο ρόλος της τέχνης στη ζωή, συσχετισμοί με προηγούμενα. Θρησκεία, θρησκευτικές γιορτές, τόποι λατρείας, ο ρόλος του βασιλιά και της βασίλισσας. Τα πρώτα σημάδια γραφής και τυπογραφίας στην Ελλάδα. Ο Δίσκος της Φαιστού. Ιερογλυφική γραφή. Σπειρωτή διάταξη. Παράσταση αριθμών, Γραμμική γραφή. Να γνωρίσουν το ανάκτορο της Κνωσού κι άλλα ανάκτορα της μινωικής Κρήτης, το μεγαλείο και την πολυπλοκότητά τους. Να συσχετίσουν το μέγεθος και τη μεγαλοπρέπεια των ανακτόρων με τον πλούτο και τη δύναμη των βασιλιάδων εκείνης της εποχής και να εκτιμήσουν τη φήμη του Μίνωα. Να γνωρίσουνχαρακτηριστικά στοιχείατηςζωήςτων κατοίκων της μινωικής Κρήτης στα ανακτορικά κέντρα και την ύπαιθρο. Να κατανοήσουν τον οργανωτικό, διοικητικό, θρησκευτικό ρόλο των ανακτορικών κέντρων στη μινωική Κρήτη. Να εκτιμήσουν τη θέση που είχε η γυναίκα στη μινωική κοινωνία. Να κατανοήσουν ότι η κυριαρχία στη θάλασσα εξασφάλισε τις μεταφορές, την επέκταση και ανάπτυξη του εμπορίου και την ασφάλεια της Κρήτης από εξωτερικές επιδρομές. Να συσχετίσουν τη θαλασσοκρατορία και την επέκταση του εμπορίου της Κρήτης με την ίδρυση ναυτικών και εμπορικών βάσεων σε διάφορα λιμάνια, την κυριαρχία των Μινωιτών σε άλλους τόπους και την εξάπλωση του μινωικού πολιτισμού. Να γνωρίσουν χαρακτηριστικά έργα τέχνης της μινωικής περιόδου και να σημάνουν ιδιαιτερότητες τους κυρίως ως προς τα θέματα και την τεχνοτροπία. Να γνωρίσουν τα στοιχεία της θρησκείας και της θρησκευτικής ζωής των Μινωιτών και να κατανοήσουν τη σημασία της σύζευξης θεού-βασιλιά και θεάς -βασίλισσας ( θεοκρατική οργάνωση). Να γνωρίσουν ότι στη μινωική εποχή πρωτοεμφανίστηκε η γραφή στον ελληνικό χώρο με το ιερογλυφικό σύστημα. Να κατανοήσουν κάποια βασικά στοιχεία του ιερογλυφικού. συστήματος γραφής και την εξέλιξή του σε γραμμικό. Να διακρίνουν τη διάταξη της γραφής και την αποτύπωση των παραστάσεων στο Δίσκο της Φαιστού και να κάμουν συσχετισμούς με τη σημερινή διάταξη της γραφής και την τυπογραφία. ΓΕΝΙΚΕΣΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΕΡΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ επιδιωξεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ • Η ανάπτυξη της αρχιτεκτονικής. Μύθος του λαβυρίνθου. Δαίδαλος και Ικαρος. Η καταστροφή του μινωικού πολιτισμού. 0 μύθος του Μινώταυρου . Η έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας.Ο μύθος της Ατλαντίδος. Να εκτιμήσουν την τεράστια εξέλιξη που σημειώνεται στην αρχιτεκτονική, συγκρίνοντας τα ανάκτορα της Κνωσού με τις προγενέστερες οικοδομές. Να γνωρίσουν το μύθο της κατασκευής από το Δαίδαλο του λαβύρινθου και να κατανοήσουν το συμβολισμό αυτού του μύθου. Να γνωρίσουν τις δύο διαφορετικές εκδοχές για την καταστροφή του μινωικού πολιτισμού και τους μύθους που σχετίζονται μ αυτές. - Να κατανοήσουν τη συμβολή του μύθου Μινώταυρου -Θησέα στην επιβεβαίωση της θαλασσοκρατορίας των Κρητών , την ερμηνεία του τέλους της μινωικής ακμής και την επισήμανση της αρχής μιας νέας εποχής. - Να συσχετίσουν την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας και τις συνέπειες της με προηγούμενες αναφορές σε μεγάλες γεωλογικές μεταβολές ( Αιγαιίδα), καθώς και με το μύθο της χαμένης ηπείρου Ατλαντίδος. γ. οι πολυχρυσες ΜΥΚΗΝΕΣ Η ζωή των Μυκηναίων σε συσχετισμό με την ζωή των Μινωιτών. Η τέχνη και η Θρησκεία τους. Η εξάπλωση της μυκηναϊκής κυριαρχίας, Κρήτη, Κύπρο ς· Η παρακμή. Να γνωρίσουν τα χαρακτηριστικά στοιχεία της ζωής των Μυκηναίων . Να κατανοήσουν τις μεταβολές που σημειώθηκαν στον οικονομικό, κοινωνικό , πολιτικό και πολιτιστικό τομέα. Να διακρίνουν τις ομοιότητες και τις διαφορές που υπάρχουν στον πολιτισμό των Μυκηναίων και των Μινωιτών. Οι Μυκήνες και τα άλλα μυκηναϊκά κέντρα. Η θέση των Μυκηνών και η έκταση του μυκηναϊκού κόσμου. Τα κυκλώπεια έργα. θ πλούτος και η δύναμη των Μυκηνών, όπως παρουσιάζεται στους μύθους και επιβεβαιώνεται από τα αρχαιολογικά ευρήματα. Η ζωή των Μυκηναίων. Ομοιότητες και διαφορές μεταξύ Μυκηναίων και Μινωιτών. Το αγωνιστικό πνεύμα και η πολεμική τέχνη χαρακτηριστικά των Μυκηναίων. Ομοιότητες και διαφορές στη διοικητική οργάνωση μεταξύ Κρήτης και Μυκηνών. Η τέχνη και οι θεοί των Μυκηναίων. Αρχιτεκτονική, ζωγραφική, κεραμεική, μεταλλοτεχνία, κατασκευή όπλων, κατασκευή μουσικών οργάνων. Θολωτοί τάφοι. Τεχνικά έργα. Θεές και θεοί, θρησκευτικές εκδηλώσεις. Ομοιότητες και διαφορές με τη μινωική θρησκεία Να γνωρίσουν τις Μυκήνες και την έκταση του μυκηναϊκού κόσμου καθώς και χαρακτηριστικά στοιχεία της δύναμης και του πλούτου τους. Να σημειώσουν σε σχετικό χάρτη τα σπουδαιότερα μυκηναϊκά κέντρα. Να συσχετίσουν αναφορές στα ομηρικά έπη και στους μύθους με ευρήματα των ανασκαφών. Να γνωρίσουν χαρακτηριστικά στοιχεία της ζωής των Μυκηναίων και να τα αντιπαραθέσουν με τα αντίστοιχα της ζωής των Μινωιτών. Να κατανοήσουν κάποια στοιχεία της κοινωνικής και διοικητικής οργάνωσης των μυκηναϊκών κέντρων και να τα συσχετίσουν με τα αντίστοιχα της Μινωικής Κρήτης. Να γνωρίσουν κάποια σπουδαία έργα τέχνης της μυκηναϊκής περιόδου και να επισημάνουν ομοιότητες και διαφορές με τη μινωική τέχνη . Να γνωρίσουν στοιχεία της θρησκείας και των θρησκευτικών εκδηλώσεων των Μυκηναίων και να τα συσχετίσουν με τα αντίστοιχα της μινωικής θρησκείας και τη μεταγενέστερη πίστη των Ελλήνων στους θεούς του Ολύμπου. ΓΕΝΙΚΕΣΕΝΟΤΗΤΕΣ μερικότερες ενότητες ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ επιδιώξεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ Δ. ΟΙ ΘΕΟΙ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ Η ζωή των θεών. Σχετικοί μύθοι. Να γνωρίσουνότι ηαρχαία ελληνική Μυθολογίαείναι ένα πνευματικό αγαθό με υπερχρονική αξία που διδάσκει και διασκεδάζει. Να αντιληφθούντην ανθρώπινη προσπάθεια γιαερμηνεία των φυσικών φαινομένων και τη γένεση του μύθουεξαιτίας αυτούτου γεγονότος. Να εκτιμήσουν το ρόλο της Μυθολογίας ως αστείρευτης πηγής για την έμπνευση λογοτεχνών, ζωγράφων και γλυπτών για την παραγωγή έργων τέχνης. Να αντιληφθούν ότι οι αρχαίοι Έλληνες έπλασαν με τη φαντασία τους τους θεούς, στους οποίους απέδωσαν όχι μόνον άφθαρτα και αιώνια χαρακτηριστικά, όπως αθανασία, παντοδυναμία, και πανσοφία, αλλά και ανθρώπινες αδυναμίες και πάθη. Να συσχετίσουν την πίστη, την υπακοή και το σεβασμό στους θεούς με την κοινωνική δικαιοσύνη και την κοινωνική ευρυθμία στα παλαιά χρόνια. Τιτανομαχία Δημιουργία του κόσμου. Πόλεμος Τιτάνων- θεών του Ολύμπου. Επικράτηση του Δία. Οι θεοί του Ολύμπου: Δίας - Ήρα Κατοικία. Ιδιότητες. Σχέση αυτών με άλλους θεούς και τους ανθρώπους. Σχετικοί μύθοι. Αθηνά -Ποσειδώνας Η φιλονικία της Αθηνάς και του Ποσειδώνα . Το όνομα της Αθήνα. Σχετικοί μύθοι. Αφροδίτη-Ήφαιστος- Άρης. Κατοικία. Ιδιότητες. Σχετικοί μύθοι. Δήμητρα και Περσεφόνη Κατοικία. Ιδιότητες . Η αλλαγή των εποχών. Σχετικοί μύθοι Απόλλωνας και Δάφνη. Κατοικία . Ιδιότητες θεών. Μαντείο Δελφών. Να προσεγγίσουν το μύθο της Τιτανομαχίας, με το οποίο οι άνθρωποι προσπάθησαν να ερμηνεύσουν τη δημιουργία του κόσμου Να αντιληφθούν τη συνέχεια της ζωής μέσα από τη διαδοχή των γενεών και να εξηγήσουν την Τιτανομαχία και ως χάσμα ανάμεσα σε δυο γενιές. Να γνωρίσουν τους θεούς του Ολύμπου και τις ιδιότητες που οι άνθρωποι τους απέδιδαν. Να συνδυάσουν την παντοδυναμία, την πανσοφία και την αθανασία των θεών με τις ανθρώπινες ιδιότητες που τους απέδιδαν. Να συσχετίσουν τις αποδιδόμενες σ αυτούς ιδιότητες με την ονομασία της Αθήνας. Να επισημάνουν την αγάπη των αρχαίων Ελλήνων για τις τέχνες, την επιστήμη, την οικογένεια, τη θάλασσα. Ι Να συνδέσουν τη δημιουργία μνημείων τέχνης προς τιμήν των θεών με την πίστη και λατρεία των ανθρώπων στους θεούς γενικότερα. Να γνωρίσουν τα χαρακτηριστικά που απέδιδαν οι Ελληνες στη θεά Αφροδίτη, τον Ήφαιστο και τον Αρη. Να κατανοήσουν τη σπουδαιότητα που απέδιδαν οι Ελληνες στην έννοια της Αγάπης και να τονίσουν τον ουσιαστικό ρόλο του συναισθήματος αυτού στην πρόοδο του ανθρώπου. Να επισημάνουν ότι οι Ελληνες θεωρούσαν το πνεύμα ως το σπουδαιότερο χαρακτηριστικό γνώρισμα του ανθρώπου που επισκίαζε τυχόν σωματική αναπηρία. Να γνωρίσουν πώς οι Αρχαίοι εξηγούσαν την αλλαγή των εποχών και τον κύκλο της γεωργικής παραγωγής. Να επισημάνουν το στοιχείο της αγάπης στη σχέση μητέρας - παιδιού ως το δυνατότερο συναίσθημα της ανθρώπινης ύπαρξης. Να επισημάνουν την αγάπη για τη μουσική και τη σπουδαιότητα που απέδιδαν σ αυτήν οι Ελληνες για την καλλιέργεια του ανθρώπινου πνεύματος. Να γνωρίσουν τους μύθου που έπλασαν οι Αρχαίοι για να εξηγήσουν τα μυστήρια της φύσης. Να γνωρίσουν ότι το κυνήγι και η καλλιέργεια της γης ήταν βασικές απασχολήσεις των αρχαίων Ελλήνων και να τις συσχετίσουν με ανάλογες ενέργειες βιοτικής μέριμνας του πρώτου ανθρώπου. ΓΕΝΙΚΕΣΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΕΡΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ επιδιωξεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ Πλούτωνας- Ερμής. Κατοικία. Ιδιότητες θεών.Κάτω κόσμος. Επικοινωνία θεών. Διόνυσος Ιδιότητες θεού. Σύνδεση με γιορτές Μεγάλα Παναθήναια. Εστία- Ασκληπιός Κατοικία . Ιδιότητες θεών. Σχετικοί μύθοι. Ο μύθος της Ευρώπης. Πώς η Ευρώπη πήρε το όνομά της. Να γνωρίσουν τις δοξασίες των αρχαίων Ελλήνων για το θάνατο. Να πληροφορηθούν για την εικόνα που είχαν οι Έλληνες για τον Κάτω κόσμο. Να αναλύσουν σχετικούς μύθους. Να επισημάνουν τη σπουδαιότητα του εμπορίου και να τη συνδέσουν με την ανταλλαγή προϊόντων μέσω της ναυτιλίας Να επισημάνουν ότι ο ελληνικός λαός από παλιά αγαπά ίο χορό και τις γιορτές. Να συνδεθεί ο Διόνυσος με το αρχαίο δράμα. Να επισημάνουν ότι οι Ελληνες τρέφουν μεγάλη αγάπη για την οικογένειά τους. Να αντιληφθούν ότι οι αρχαίοι Ελληνες πίστευαν ότι η ίαση των ασθενειών σε μεγάλο βαθμό οφειλόταν στη θεϊκή πρόνοια. Να επισημάνουν ότι η οικογένεια αποτελούσε και αποτελεί βασικό δομικό στοιχείο κάθε προοδευμένης κοινωνίας. Να επισημάνουν τη θέση της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή ήπειρο. Να πληροφορηθούν το σχετικό μύθο με την ονομασία της ηπείρου και να επισημάνουν την ευρύτερη απήχηση αυτού του γεγονότος Ε. ΗΡΩΙΚΑ ΚΑΤΟΡΘΩΜΑΤΑ. Ο μύθος του Ηρακλή . Η ζωή και τα κατορθώματά του. Η Αργοναυτική εκστρατεία. Να γνωρίσουν τις περιπέτειες των μυθικών ηρώων. Να κατανοήσουντησχέσηπου υπάρχει ανάμεσασεπραγματικά γεγονότα τηςμυκηναϊκής εποχής και τους μύθους του Φρίξου και της Έλλης, τουΗρακλή καιτης Αργοναυτικής εκστρατείας. 0 Φρίξος και η Έλλη. Καταγωγή των ηρώων. Θάνατος της μητέρας τους και κίνδυνος εξόντωσης του Φρίξου από ενέργειες της κακής μητριάς. Απρόσμενη σωτηρία των παιδιών από το χρυσόμαλλο κριάρι. Ατύχημα της Ελλης. Αφιξη του Φρίξου στην Κολχίδα και γάμος του. Θυσία του χρυσόμαλλου κριαριού στο Δία. Η Αργοναυτική εκστρατεία. Ο μύθος ως ερμηνεία των εκστρατειών των Μυκηναίων. Αιτία της εκστρατείας. Ο συμβολισμός του χρυσόμαλλου δέρατος. Η εκστρατεία. Βοήθεια της Μήδειας. Η επιστροφή και το άδοξο τέλος του Ιάσονα. Οι Μήδοι απόγονοι της Μήδειας. Ο Ηρακλής. Μερικά από τα δώδεκα ξακουστά κατορθώματά του. Αλλα κατορθώματα και εκστρατείες του. Τέλος του ήρωα. Ο Ηρακλής γίνεται αθάνατος. Να νιώσουν τη σημασία της μητρικής αγάπης. Να διαπιστώσουν τις εναλλαγές της τύχης στη ζωή: ευτυχία - απώλεια αγαπημένου προσώπου- κίνδυνος - σωτηρία -ατύχημα- γάμος- ευτυχία. Να αντιληφθούν το αίσθημα δικαιοσύνης των Αρχαίων. Να γνωρίσουν το μύθο της Αργοναυτικής εκστρατείας και να τον συσχετίσουν με τις εξερευνητικές και κατακτητικές προσπάθειες των Μυκηναίων. Να εκτιμήσουν την τόλμη, το θάρρος και τις ικανότητες των / Αργοναυτών και ιδιαίτερα του Ιάσονα καθώς και τη συμβολή της Μήδειας στην επιτυχία της εκστρατείας. Να παρακολουθήσουν σε σχετικό χάρτη την πορεία των Αργοναυτών και να εντοπίσουν τις πόλεις που αναφέρονται στο μύθο. Να γνωρίσουν το μύθο του Ηρακλή και τα σημαντικότερα κατορθώματά του καθώς και την ευμενή απήχησή του στο λαό. Να εκτιμήσουν το ρόλο του Ηρακλή στην απαλλαγή των ανθρώπων από καταστρεπτικά στοιχεία και γενικότερα στη βελτίωση των συνθηκών της ζωής. ΓΕΝΙΚΕΣΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΕΡΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ επιδιωξεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ ΣΤ. ΙΛΙΑΔΑ-ΟΔΥΣΣΕΙΑ Ο πόλεμος των Αχαιών εναντίον των Τρώων. Τα κατορθώματα των Ελλήνων στην Τροία. Οι περιπέτειες του Οδυσσέα. Σχετικοί μύθοι Να συσχετίσουν τα πολεμικά γεγονότα με τη δημιουργία πνευματικών έργων. Να κατανοήσουν τα αίτια και τα αποτελέσματα της εκστρατείας των Ελλήνων στην Τροία. Να γνωρίσουν βασικά γεγονότα του πολέμου και τις ηρωικές πράξεις των πρωταγωνιστών του. Να γνωρίσουν τις περιπλανήσεις του Οδυσσέα στο ταξίδι της επιστροφής του. Ο Τρωικός πόλεμος. Πραγματικότητα και μύθος. Η θυσία της Ιφιγένειας. Ο δεκάχρονος πόλεμος.Οι Μυκηναίοι βασιλιάδες. Ο Δούρειος ίππος και η καταστροφή της Τροίας. Οι περιπέτειες του Οδυσσέα. Αιτία των περιπετειών. Οι διαδοχικές περιπλανήσεις. Η επιστροφή στην πατρίδα. Η εκδίκηση και το τέλος του Οδυσσέα. Να γνωρίσουν την πορεία των Ελλήνων προς την Τροία και τον ηρωικό χαρακτήρα των πρωταγωνιστών του Τρωικού πολέμου. Να συσχετίσουν το μύθο με την πραγματικότητα. Να γνωρίσουν τον Ομηρο ως μεγάλο ποιητή και ως πολύτιμη πηγή της ιστορίας και του πολιτισμού γενικότερα. Να γνωρίσουν σημαντικά επεισόδια από τις περιπέτειες του Οδυσσέα. Να διακρίνουν τις κοινωνικές, ηθικές και θρησκευτικές αντιλήψεις που είχαν διαμορφώσει οι Ελληνες εκείνης της εποχής και τις αξίες στις οποίες πίστευαν. Να εκτιμήσουν την Οδύσσεια σαν πηγή έμπνευσης ποιητικής δημιουργίας με αναφορά στην αγάπη των ανθρώπων για τη θάλασσα την περιπέτεια και το νόστο. Ζ. ΜΥΘΙΚΟΙ ΗΡΩΕΣ Περσέας, Βελλεροφόντης, Οιδίπους, Φαέθων, Διόσκουροι, Ορφέας. Μελέαγρος. Να αποκτήσουν θετική στάση απέναντι στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό μέσα από την ευχαρίστηση που προκαλεί η αφήγηση των περιπετειών των μυθικών ηρώων. Να προσεγγίσουν το πνεύμα, τους προβληματισμούς και τις επιθυμίες των αρχαίων Ελλήνων, όπως ανιχνεύονται μέσα από τους μύθους. Να γνωρίσουν όσα στοιχεία είναι δυνατό για τις συνθήκες της ζωής τους (κίνδυνοι που αντιμετώπιζαν, ασχολίες και επαγγέλματα, κοινωνική και πολιτική οργάνωση κ. α.) Να διαπιστώσουν πόσο σημαντική πηγή έμπνευσης για τους αρχαίους αλλά και τους νεότερους καλλιτέχνες έχουν αποτελέσει οι ηρωικοί μύθοι. Περσέας και Μέδουσα. Η καταγωγή και οι συνθήκες γέννησης και έκθεσης του Περσέα. 0 Περσέας εξοντώνει τη Μέδουσα με τη βοήθεια των θεών. Σώζει και παντρεύεται την Ανδρομέδα. Ο Ακρίσιος τιμωρείται και ο Περσέας γίνεται ιδρυτής των Μυκηνών και πρόγονος του Ηρακλή. Βελλεροφόντης . Καταγωγή του ήρωα. Η φιλοξενία του από τον Προίτο και η άδικη συκοφαντία της Άντειας. Η αποστολή του ήρωα στη Λυκία και το γράμμα για την θανατική του καταδίκη. Η φιλοξενία του από το βασιλιά της Λυκίας. Η εξόντωση της Χίμαιρας. Η τελική αποκατάσταση του ήρωα. Μελέαγρος. Το κυνήγι του Καλυδώνιου κάπρου και η διαμάχη για το δέρμα του κάπρου ανάμεσα στο Μελέαγρο και το θείο του. Αθέλητος φόνος του θείου και οργή της μητέρας του Μελέαγρου. Ο Να προσεγγίσουν τις αντιλήψεις των αρχαίων Ελλήνων για τον τρόπο που οι θεοί αναμειγνύονταν στα ανθρώπινα ζητήματα ως βοηθοί ή τιμωροί. Να συσχετίσουν το μύθο του Περσέα με το μύθο του Ηρακλή και με τη μυκηναϊκή παράδοση. Να ικανοποιήσουν την έμφυτη αγάπη των ανθρώπων για περιπέτειες μέσα από την πολυτάραχη ζωή του ήρωα. Να εντοπίσουν συνθήκες ζωής ( ταξίδια, μεταναστεύσεις ) και αξίες των αρχαίων Ελλήνων (φιλοξενία, δικαιοσύνη). Να νιώσουν τη διαχρονική επιθυμία του ανθρώπου να κατακτήσει τα στοιχεία της φύσης ( π.χ. να πετάξει). Να προβληματιστούν για το ρόλο και τα καθήκοντα ενός ηγέτη, καθώς και για τα αίτια των πολέμων . Να συσχετίσουν την περίπτωση του Μελέαγρου με εκείνη του Αχιλλέα. Να γνωρίσουν προβλήματα της ζωής των αρχαίων Ελλήνων. Να συγκρίνουν πολιτισμικά στοιχεία του μύθου με μοτίβα του λαϊκού παραμυθιού. ΓΕΝΙΚΕΣΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΕΡΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ επιδιωξεις ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΤΟΧΟΙ Μελέαγρος απέχει από τη μάχη για τη σωτηρία της πατρίδας του, αλλά τελικά μεταπείθεται και θυσιάζει τη ζωή του για την πατρίδα. Οιδίποδας. Συνθήκες γέννησης και ανατροφής του Οιδίποδα. Ο χρησμός του μαντείου των Δελφών και η απόφαση του Οιδίποδα να πάει στη Θήβα. Ο ακούσιος φόνος του Λαίου . Η λύση του αινίγματος της Σφίγγας και η εξόντωση. Ο Οιδίποδας γίνεται βασιλιάς της Θήβας. Ο Φαέθων και το άρμα του Ηλίου. Καταγωγή του Φαέθοντα. 0 Φαέθων ζητεί από τον Ηλιο να του δώσει το άρμα του. 0 Ηλιος του ικανοποιεί την επιθυμία . Οι συνέπειες της πράξης του Φαέθοντα και ο θάνατος του. Οι Διόσκουροι. Καταγωγή και περιγραφή των Διοσκούρων. Η αδελφική αγάπη και η αθανασία τους. Ο πιθανός συμβολισμός του μύθου. Ορφέας και Ευρυδίκη. Περιγραφή του Ορφέα και της επίδρασης της τέχνης του στη φύση. Θάνατος της Ευρυδίκης και προσπάθεια του Ορφέα για την επαναφορά της στη ζωή. Τελική αποτυχία της προσπάθειας και απελπισία του Ορφέα. Να καταλάβουν τη σημασία που απέδιδαν οι αρχαίοι Ελληνες όχι μόνο στη σωματική δύναμη αλλά και στην ευφυία. Να προβληματιστούν με την αμφισημία των χρησμών. Να προβληματιστούν για το μέλλον ενός ηγέτη που πήρε την εξουσία με φόνο έστω και ακούσιο . Να επισημάνουν την. επιθυμία των Αρχαίων να κατακτήσουν τα ύψη και να συσχετίσουν τους ήρωες με άλλους παρόμοιους ( π.χ. Βελλεροφόντη και Περσέα). Να εισαχθούν στην ιστορική έννοια της αιτίας-αποτελέσματος και να συνειδητοποιήσουν τις ευθύνες που έχουμε για τις ενέργειές μας. Να προβληματιστούν γύρω από το ρόλο του Δία ως εγγυητή της ευνομίας του κόσμου. Να γνωρίσουν την πίστη των Αρχαίων στη δύναμη της αδελφικής αγάπης. Να συσχετιστεί ο μύθος με τον αστρονομικό του συμβολισμό, για να διαπιστώσουν τα παιδιά τις προσπάθειες των Αρχαίων να εξηγήσουν τα θαυμαστά στοιχεία του κόσμου. Να αντιληφθούν ότι οι Αρχαίοι εκτός από τη σωματική ρώμη και την ευφυία θαύμαζαν πολύ και την τέχνη. Να νιώσουν τη δύναμη της συζυγικής αγάπης. Να συσχετίσουν την επίσκεψη του Ορφέα στον Αδη με εκείνες του Ηρακλή και του Οδυσσέα. Να επισημάνουν την επιθυμία των Αρχαίων να λυτρωθούν από τα δεσμά του κάτω κόσμου.
Άρθρο 2
1.  
    Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από το σχολικό έτος 1995-96. Στον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος.
  • Τις διατάξεις του άρθρου 4, παράγραφος 11, περίπτωση ε και το άρθρο 24 παράγραφος 2, περίπτωση γ του Ν. 1566/85.
  • Τις διατάξεις του άρθρου 29Α του Ν. 1558/85 (Α 137) το οποίο προσετέθη με το άρθρο 27 του Ν. 2081/1992 (Α 154).
  • Την αριθμ. 3/1995 πρόταση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.
  • Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού.
  • Την αριθμ. 484/1995 γνωμοδότηση του Συμβουλίου Επικρατείας, με πρόταση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων,
Τίτλος Κωδικός Ημερομηνία
ΝΟΜΟΣ 1985/1558 (ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ) 1985/1558 1985
ΝΟΜΟΣ 1985/1566 (ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ) 1985/1566 1985
Ρύθμιση του θεσμού των Επιμελητηρίων, τροποποίηση των διατάξεων του V.-1712/1987 για τον εκσυγχρονισμό των επαγγελματικών οργανώσεων των εμπόρων, βιοτεχνών και λοιπών επαγγελματιών και άλλες διατάξεις. 1992/2081 1992
Τίτλος Κωδικός Ημερομηνία